Blog Single

Dawniej wybór systemu grzewczego do domu był stosunkowo prosty – kierowano się głównie kosztami ogrzewania i ewentualnie wygodą użytkowania. Dziś, kiedy świadomość ekologiczna jest znacznie większa niż kilkadziesiąt lat temu – trzeba wziąć pod uwagę również ochronę środowiska i związane z tym ograniczenia. Sprawdźmy więc, jakie są rodzaje ogrzewania domu jednorodzinnego.

Rodzaje ogrzewania domu na paliwo stałe

Do niedawna ogrzewanie na paliwo stałe cieszyło się ogromną popularnością. Drewno i węgiel były tanie i łatwo dostępne, choć piece wymagały przygotowania opału i uciążliwej obsługi. Dziś odchodzi się od ogrzewania na paliwo stałe, ponieważ coraz więcej osób chce żyć wygodnie, bez „brudnej” kotłowni i składzika z opałem przed domem. Ponadto unijna dyrektywa EPBD zakłada, że od 2030 roku wszystkie nowe budynki mają być bezemisyjne. Oznacza to, że budynek powinien mieć niskie lub zerowe zapotrzebowanie na energię i nie może emitować dwutlenku węgla z paliw kopalnych, czyli między innymi z węgla.

Jakie są rodzaje ogrzewania na paliwa stałe?

Ogrzewanie na węgiel

Kiedyś na pytanie, jakie jest najtańsze ogrzewanie do domu jednorodzinnego, wiele osób odpowiedziałoby bez wahania: węgiel i drewno. Jednak obecnie ceny węgla (1000-2000 zł za tonę) są co najmniej dwukrotnie wyższe niż w 2019 i 2020 roku, a planowany na 2027 rok podatek od paliw kopalnych (ETS 2) przyniesie kolejne podwyżki. Co więcej, podczas spalania węgla emitowane są duże ilości szkodliwych związków: dwutlenku węgla, tlenku węgla, pyłów PM10 i PM2,5, tlenków siarki i tlenków azotu. Stanowi to zagrożenie dla środowiska i istot żywych, dlatego Unia Europejska dąży do całkowitego odejścia od węgla jako paliwa energetycznego. Niemniej taka forma ogrzewania domu ma swoje zalety. Węgiel to paliwo wysokoenergetyczne, a właściciel domu ma pełną kontrolę nad kosztami ogrzewania i może wybierać spośród wielu dostawców.

Rodzaje ogrzewania domu węglem:

• kotły zasypowe górnociągowe – kotły ładowane ręcznie, w których powietrze przemieszcza się od spodu rusztu w górę paleniska (rozpalanie od góry);
• kotły zasypowe dolnociągowe – kotły ładowane ręcznie, w których powietrze przemieszcza się od góry paleniska w dół lub poprzek (rozpalanie od dołu);
• kotły z podajnikiem tłokowym – kotły dolnociągowe ładowane z boku za pomocą tłoka;
• kotły z podajnikiem rynnowym – kotły dolnociągowe ładowane z boku za pomocą ślimaka umieszczonego w rynnie;
• kotły z podajnikiem retortowym – kotły dolnociągowe ładowane od dołu za pomocą podajnika ślimakowego.

Ogrzewanie na drewno

Jakie jest najtańsze ogrzewanie do domu? Piece na drewno z pewnością należą do najbardziej ekonomicznych rozwiązań, zwłaszcza w przypadku niewielkich i dobrze ocieplonych domów. Podczas spalania drewna emitowane są duże ilości CO₂ oraz inne szkodliwe związki: tlenki węgla, tlenki azotu, pyły, aldehydy i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Jednak drzewa absorbują dwutlenek węgla (emisja CO₂ może być rekompensowana przez zrównoważoną gospodarkę leśną), a drewno to surowiec odnawialny, więc dyrektywa EPBD jak na razie nie dotyczy kotłów na biomasę, które spalają drewno, odpady drzewne, odpady roślinne i produkty uboczne rolnictwa. Mimo to w nowych domach coraz rzadziej instaluje się piece i kominki na drewno ze względu na uciążliwości związane z przygotowaniem opału, dokładaniem do pieca i czyszczeniem go.

Jakie są rodzaje ogrzewania drewnem? Do wyboru są m.in.:

• kominki i piecyki typu koza;
• piecokuchnie;
• kotły spalające polana (w tym kotły zgazowujące drewno);
• kotły spalające zrębki drzewne;
• kotły na pellet z podajnikiem;
• kotły typu kombi na drewno i pellet.

Jakie są rodzaje instalacji grzewczych spalających gaz?

Kotłownie gazowe – obok kotłowni na paliwo stałe – są najpopularniejszym sposobem ogrzewania domów w Polsce. W tym przypadku główną zaletą jest duża wygoda użytkowania. Kotły gazowe nie wymagają uciążliwej obsługi ani przygotowywania i dokładania opału. Wystarczy jedynie ustawić pożądaną temperaturę i przynajmniej raz w roku wezwać serwis do kotła gazowego. W przypadku domów usytuowanych w miastach i na obrzeżach najczęściej stosuje się gaz ziemny z sieci. Z kolei na terenach wiejskich domy niemające dostępu do sieci można ogrzewać gazem płynnym ze zbiornika (rezerwuar można kupić lub wydzierżawić).

Rodzaje ogrzewania domu gazem:

• kotły z otwartą komorą spalania, w których tlen pobierany jest z pomieszczenia (rzadko stosowane);
• kotły z zamkniętą komorą spalania, w których tlen pobierany jest z zewnątrz;
• kotły kondensacyjne, które wykorzystują produkt uboczny spalania do ogrzania wody w wymienniku;
• kotły pulsacyjne z komorą spalania (zamiast palnika), do której dostarczana jest mieszanka gazowo-powietrzna;
• kotły jednofunkcyjne do ogrzewania pomieszczeń;
• kotły dwufunkcyjne do ogrzewania pomieszczeń i wody użytkowej (przepływowe lub z wbudowanym zasobnikiem).

Ogrzewanie domu jednorodzinnego olejem opałowym

Jakie są rodzaje instalacji grzewczych dostępne dla domów, które nie są podłączone do sieci gazowej? Oprócz kotłowni na paliwo stałe i gazu ze zbiornika można rozważyć ogrzewanie olejem opałowym. Urządzeniem grzewczym jest kocioł na olej, natomiast paliwo dostarczane jest ze zbiornika naziemnego lub podziemnego. Kotłownie olejowe są efektywne, bezpieczne i wygodne w obsłudze, jednak koszt spalania oleju opałowego często jest wyższy niż koszt ogrzewania gazem ziemnym. Ogrzewanie olejowe jest również bardziej przyjazne dla środowiska niż ogrzewanie na paliwo stałe, jednak zasoby surowca są ograniczone. Ponadto w związku z dyrektywą EPBD ogrzewanie paliwami kopalnymi (a więc także gazem i olejem opałowym) ma być wycofane do 2040 roku.

Rodzaje ogrzewania domu olejem opałowym:

• kotły olejowe stojące i wiszące;
• kotły tradycyjne i kondensacyjne;
• kotły jednofunkcyjne (do ogrzewania) i dwufunkcyjne (do ogrzewania i c.w.u.);
• kotły z jednostopniową i dwustopniową regulacją palnika.

Jakie są rodzaje ogrzewania elektrycznego w domach jednorodzinnych?

Ogrzewanie elektryczne to najwygodniejszy sposób utrzymania optymalnej temperatury w domu jednorodzinnym. Piec elektryczny nie wymaga czyszczenia ani dokładania paliwa, a obsługa ogrzewania sprowadza się do regulowania ustawień pracy kotła i temperatury. Ogrzewanie elektryczne można łatwo zintegrować z systemem smart home, co pozwala na automatyczne sterowanie temperaturą (np. w zależności od temperatury na zewnątrz). Co ważne, podczas gdy inne rodzaje ogrzewania domu są stopniowo wycofywane, ogrzewanie elektryczne uznawane jest za ekologiczne i przyszłościowe. Główną wadą ogrzewania na prąd są wysokie koszty eksploatacji związane z cenami energii elektrycznej.

Jakie są rodzaje instalacji grzewczych na prąd?

Centralne ogrzewanie z kotłem elektrycznym

Kocioł elektryczny działa podobnie jak kocioł na gaz czy olej, jednak jest jeszcze mniej wymagający w obsłudze. Nie potrzebuje oddzielnej kotłowni, komina ani pomieszczenia do składowania opału. Na rynku dostępne są piece jednofunkcyjne i dwufunkcyjne. Te pierwsze ogrzewają jedynie wodę, która krąży w instalacji grzewczej. Z kolei piece dwufunkcyjne ogrzewają zarówno pomieszczenia, jak i wodę użytkową. Piec elektryczny może być niewielkim urządzeniem wiszącym lub urządzeniem stojącym z wbudowanym zasobnikiem c.w.u.

Piece akumulacyjne

Podczas gdy wymienione wcześniej rodzaje ogrzewania domu współpracowały z instalacją hydrauliczną, ogrzewanie akumulacyjne bazuje na samodzielnych urządzeniach grzewczych. W przeciwieństwie do kotłów centralnego ogrzewania piece akumulacyjne ogrzewają tylko to pomieszczenie, w którym się znajdują. Taki piec doskonale sprawdza się przy taryfie dwustrefowej G12, ponieważ może gromadzić ciepło w czasie obowiązywania niższych stawek za energię (np. od 22:00-6:00 i 13:00-15:00), a następnie oddawać je o dowolnej porze. Dzięki temu piec nie musi pracować w godzinach, gdy cena energii elektrycznej jest wyższa.

Grzejniki konwekcyjne

Grzejniki konwekcyjne to urządzenia wolnostojące lub rzadziej montowane na ścianie, których zasada działania opiera się na zjawisku konwekcji. Taki grzejnik zasysa chłodne powietrze od spodu, następnie ogrzewa je i wypycha przez górną część urządzenia. Zachodzący tutaj „efekt komina” sprawia, że ogrzewanie konwekcyjne jest wydajne i szybko zapewnia odpowiedni komfort cieplny. Grzejniki tego typu są lekkie, bardzo proste w obsłudze i nie wymagają podłączenia do instalacji grzewczej. Niemniej taki grzejnik nie ogrzeje całego domu, a jedynie pomieszczenie, w którym się znajduje.

Promienniki podczerwieni

Promienniki podczerwieni działają zupełnie inaczej niż pozostałe rodzaje ogrzewania domu, ponieważ nie ogrzewają powietrza w pomieszczeniach. Urządzenia te emitują fale podczerwieni, które generują ciepło dopiero po „zderzeniu się” z obiektem, czyli np. ludzkim ciałem, zwierzęciem, ścianami czy meblami. Domownicy nie muszą zatem czekać, aż powietrze w pomieszczeniu się nagrzeje i bardzo szybko odczuwają komfort cieplny. Promienniki podczerwieni można zamontować na ścianie lub na suficie, co pozwala zaoszczędzić miejsce. Ogrzewanie na podczerwień można zrealizować również za pomocą specjalnych folii, które zakłada się na suficie, ścianie lub pod posadzką.

Ekologiczne rodzaje ogrzewania domu: pompa ciepła

Jakie jest najtańsze ogrzewanie do domu, jeśli weźmiemy pod uwagę tylko przyjazne środowisku rozwiązania? Ogrzewanie elektryczne nie należy do tanich, chyba że zamiast standardowego kotła wykorzystamy pompę ciepła. Urządzenie produkuje energię cieplną ze źródeł odnawialnych (wody, powietrza, energii geotermalnej), ale do działania potrzebuje energii elektrycznej. Jednak w porównaniu do kotłów elektrycznych pompa ciepła jest bardziej energooszczędna. Dla przykładu, pompa ciepła o współczynniku sprawności COP równym 3 może wyprodukować do 3 kW energii cieplnej z każdego pobranego 1 kW energii elektrycznej. Pompy ciepła są droższe niż kotły elektryczne, jednak koszt inwestycji można obniżyć dzięki rządowym o lokalnym programom dofinansowania (np. „Moje Ciepło”, „Czyste Powietrze”).

Jakie są rodzaje instalacji grzewczych bazujących na pompie ciepła?

Pompa ciepła solanka-woda (gruntowa)

Gruntowe pompy ciepła zachowują wysoką wydajność nawet przy niskich temperaturach, ponieważ pobierają energię skumulowaną w gruncie (poniżej strefy przemarzania panują dodatnie, w miarę stabilne temperatury). Taki system można wykorzystać również do pasywnego chłodzenia pomieszczeń latem, co stanowi najbardziej ekonomiczną formę klimatyzacji z udziałem pomp ciepła. Instalację dolnego źródła ciepła można wykonać za pomocą wymiennika poziomego lub pionowego. Kolektory poziome są tańsze do wykonania, ale wymagają dużej posesji. Z kolei sondy pionowe są droższe ze względu na konieczność wykonania odwiertów, jednak można je zastosować również na małej działce.

Pompa ciepła powietrze-woda

Jeśli chodzi o ekologiczne rodzaje ogrzewania domu, wyjątkową popularnością w Polsce cieszy się pompa ciepła typu powietrze-woda, która współpracuje z wodną instalacją c.o. W odróżnieniu od pomp gruntowych urządzenie pobiera energię cieplną z powietrza. Dzięki temu wykonanie systemu grzewczego jest tańsze, a montaż pompy ciepła jest stosunkowo prosty i nie zajmuje wiele czasu. Sprawność urządzenia spada wraz z temperaturą na zewnątrz, dlatego w czasie dużych mrozów pompa ciepła wykorzystuje grzałkę elektryczną, aby zapewnić wystarczającą temperaturę w budynku. Powietrzne pompy ciepła typu split składają się z dwóch urządzeń (jednostki zewnętrznej i wewnętrznej), z kolei w pompach monoblokowych zwykle cały układ zamknięty jest w jednej obudowie.

Pompa ciepła powietrze-powietrze

Niektóre rodzaje ogrzewania domu mogą działać bez instalacji centralnego ogrzewania i tak jest również w przypadku pompy ciepła typu powietrze-powietrze. Urządzenie wygląda i działa jak klimatyzacja, jednak zapewnia większą efektywność grzania, także przy bardzo niskich temperaturach zewnętrznych (nawet -25°C). Podobnie jak w przypadku pompy ciepła powietrze-woda, urządzenie pobiera energię cieplną z powietrza. Jednak ciepło do pomieszczeń dostarczane jest nie z udziałem instalacji wodnej z grzejnikami lub ogrzewaniem podłogowym, a przez układ kanałowy i różne rodzaje jednostek wewnętrznych (naściennych, kasetonowych).

Pompa ciepła woda-woda

Pompa typu woda-woda pobiera energię cieplną z wód gruntowych. Taki system ogrzewania potrzebuje dwóch studni: czerpnej z pompą ssącą oraz zrzutowej. Pierwsza służy do pobierania wody gruntowej, natomiast druga do odprowadzania schłodzonej wody z powrotem do ziemi. Podobnie jak pompa gruntowa, ten typ pompy zachowuje wysoką sprawność przez cały rok (z 1 kW można uzyskać nawet 5-6 kW energii cieplnej). Urządzenie może również pracować w trybie chłodzenia.

Hybrydowe ogrzewanie do domu jednorodzinnego

Właściciele domów jednorodzinnych mogą łączyć ze sobą różne systemy grzewcze i technologie. Można w ten sposób obniżyć koszty eksploatacji i zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne. Jakie są rodzaje ogrzewania pracujące w systemie hybrydowym? Może to być na przykład kocioł grzewczy na paliwo kopalne (np. kocioł gazowy kondensacyjny) i urządzenie bazujące na odnawialnych źródłach energii (np. pompa ciepła powietrze-woda). Oba urządzenia mogą działać w systemie równoległym (czyli kocioł gazowy pracuje jednocześnie z pompą ciepła) lub alternatywnym (kocioł gazowy i pompa ciepła pracują na zmianę). Dzięki temu oba urządzenia dłużej zachowują sprawność i żywotność, a w razie awarii jednego systemu domownicy nadal mogą korzystać z ogrzewania.

Jakie jest najtańsze ogrzewanie do domu jednorodzinnego?

Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Niektóre rozwiązania są bowiem stosunkowo tanie w zakupie (np. tradycyjne kotły elektryczne i grzejniki elektryczne), ale kosztowne w eksploatacji. Z kolei droższe systemy (jak np. pompa ciepła, kotły kondensacyjne) przynoszą oszczędności w trakcie użytkowania. Warto również wziąć pod uwagę, że niektóre rodzaje ogrzewania domu mogą być wkrótce niemożliwe do zrealizowanie ze względu na postępującą dekarbonizację. Stąd też najbardziej przyszłościowym i jednocześnie ekonomicznym rozwiązaniem wydają się kotły na biomasę oraz pompa ciepła zintegrowana z własną instalacją fotowoltaiczną.

Montaż i serwis ogrzewania od Ventix Serwis

Prawidłowy montaż to warunek wydajnej i sprawnie działającej instalacji grzewczej. Jednak równie ważne są okresowe przeglądy techniczne, dzięki którym można usprawnić działanie systemu, a także zapobiec poważnym awariom w przyszłości. W Ventix Serwis zapewniamy profesjonalne wykonanie ogrzewania w domach jednorodzinnych, w tym m.in. montaż kotłów gazowych i olejowych, a także pomp ciepła. Naszym fachowcom można zlecić również okresowe przeglądy techniczne oraz naprawy w ramach serwisu gwarancyjnego i pogwarancyjnego.