Blog Single

Systemy HVAC w biurowcach muszą zapewniać pracownikom komfortowy mikroklimat, z optymalnymi parametrami temperatury i wilgotności. Bardzo ważne jest nie tylko odpowiednie zaprojektowanie instalacji, ale także poddawanie jej okresowej kontroli. Jakie rozwiązania stosowane są w nowoczesnych biurowcach i dlaczego wymagają regularnego serwisowania?

Instalacje HVAC w biurowcach – przepisy

Zgodnie z  § 148. ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w budynkach wysokich i wysokościowych (a więc wielu nowoczesnych biurowcach) należy stosować wentylację mechaniczną wywiewną lub nawiewno-wywiewną. W przypadku wentylacji grawitacyjnej, a także instalacji gazowych obowiązkowe kontrole przeprowadza się co najmniej raz w roku (zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane). Natomiast przy wentylacji mechanicznej prawo nie nakłada wprost corocznej kontroli. Niemniej zarządca nadal ma obowiązek utrzymywania instalacji w należytym stanie technicznym.

Należy również mieć na uwadze przepisy Ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków. Zgodnie z art. 23 ustawy właściciel lub zarządca budynku jest zobowiązany do wykonywania okresowych kontroli instalacji ogrzewania i klimatyzacji obejmujących sprawdzenie stanu technicznego, efektywności energetycznej systemu oraz dostosowanie mocy instalacji do potrzeb użytkowych. Kontroli podlegają:

• kotły o nominalnej mocy cieplnej od 20 kW do 100 kW – co najmniej raz na 5 lat;
• kotły opalane paliwem ciekłym lub stałym o nominalnej mocy cieplnej większej niż 100 kW – co najmniej raz na 2 lata;
• kotły opalane gazem o nominalnej mocy cieplnej większej niż 100 kW – co najmniej raz na 4 lata;
• pozostałe źródła ciepła, części systemu ogrzewania lub połączonego systemu, ogrzewania i wentylacji, o sumarycznej nominalnej mocy cieplnej powyżej 70 kW – co najmniej raz na 3 lata.

Dodatkowo ocenie efektywności energetycznej w odstępach nie dłuższych niż 5 lat podlegają:

• części systemu klimatyzacji o nominalnej mocy chłodniczej powyżej 12 kW;
• połączone systemy klimatyzacji i wentylacji o sumarycznej nominalnej mocy chłodniczej powyżej 70 kW.

Należy również mieć na uwadze wymóg kontroli szczelności urządzeń zawierających fluorowane gazy cieplarniane zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573. Obowiązek kontroli oraz częstotliwość przeglądów zależą od rodzaju czynnika chłodniczego, ilości ekwiwalentu CO₂ oraz zastosowania systemu do kontroli wycieków.

Rola ogrzewania, klimatyzacji i wentylacji w biurowcach

Instalacje HVAC w środowisku biurowym muszą zapewniać pracownikom komfort cieplny, rozumiany jako optymalny stan temperatury i wilgotności powietrza. Innymi słowy, temperatura w biurach nie może być zbyt niska ani zbyt wysoka, a powietrze nie powinno być ani zbyt suche, ani zbyt wilgotne. Zaburzenie równowagi mikroklimatu panującego w biurowcu może przyczynić się do wystąpienia u pracowników objawów „zespołu chorego budynku”. Są to między innymi:

• zmęczenie,
• obniżenie koncentracji,
• uczucie duszności,
• bóle i zawroty głowy,
• podrażnienia oczu,
• częste infekcje górnych dróg oddechowych.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w przypadku pomieszczeń biurowych system ogrzewania powinien utrzymywać stabilną temperaturę na poziomie co najmniej 20°C. Instalacje zasilane z sieci ciepłowniczej powinny być sterowane automatycznie, w zależności od zmian temperatury wewnątrz budynku i na zewnątrz. Utrzymanie stabilnej temperatury utrudniają zyski ciepła pochodzące od ludzi, oświetlenia, infrastruktury informatycznej oraz promieniowania słonecznego przechodzącego zwłaszcza przez przeszklone ściany. W związku z tym biurowiec powinien być wyposażony w wydajny i energooszczędny system klimatyzacji lub wentylacji mechanicznej z funkcją chłodzenia nawiewanego powietrza. 

Zakres serwisu instalacji HVAC w biurowcach

W nowoczesnych biurowcach wykorzystuje się rozmaite rozwiązania, które zapewniają sprawną wymianę powietrza oraz utrzymanie stabilnej temperatury niezależnie od warunków zewnętrznych i wewnętrznych. Należą do nich między innymi:

Centrale wentylacyjno-klimatyzacyjne

Centrale wentylacyjno-klimatyzacyjne to urządzenia pełniące kluczową rolę w systemach wentylacji mechanicznej. Centrale odpowiadają za prawidłową wymianę powietrza oraz jego oczyszczanie przed dostarczeniem do pomieszczeń. Dodatkowo w dużych obiektach stosuje się kompleksowe rozwiązania, w których centrale umożliwiają również ogrzewanie, chłodzenie, a nawet nawilżanie i osuszanie powietrza.

W celu ograniczenia kosztów eksploatacyjnych wykorzystuje się systemy z odzyskiem ciepła, które ogrzewają powietrze z zewnątrz za pomocą ciepła pobieranego z powietrza zużytego. Energooszczędnym rozwiązaniem jest również free cooling, gdzie do chłodzenia pomieszczeń wykorzystuje się niską temperaturę powietrza zewnętrznego. 

Prewencyjny serwis central wentylacyjno-klimatyzacyjnych należy przeprowadzać minimum raz w roku.

Agregaty wody lodowej (chillery)

W budynkach biurowych stosuje się również agregaty wody lodowej, które zasilają systemy klimatyzacji tzw. wodą lodową – jest to woda lub roztwór glikolu o temperaturze 5-7°C. Schłodzona woda przepływa przez wymiennik ciepła (np. w klimakonwektorze lub centrali wentylacyjnej), pobierając ciepło z pomieszczenia. Następnie wraca do agregatu, gdzie oddaje ciepło na zewnątrz do wody lub powietrza, po czym cały cykl się powtarza.

Chillery mogą oszczędzać energię dzięki zastosowaniu funkcji free coolingu, która umożliwia obniżenie temperatury wody obiegowej za pomocą chłodnego powietrza zewnętrznego. Dostępne są również agregaty z odzyskiem ciepła, które wykorzystują ciepło odpadowe do przygotowania ciepłej wody użytkowej. 

Serwis agregatów wody lodowej należy przeprowadzać regularnie, zgodnie z zaleceniami producenta urządzenia. Ponadto należy mieć na uwadze przepisy unijne dotyczące kontroli szczelności w układach zawierających fluorowane gazy cieplarniane. 

Systemy VRF/VRV

W dużych obiektach podzielonych na wiele mniejszych przestrzeni sprawdzają się systemy typu VRF/VRV (Variable Refrigerant Flow / Variable Refrigerant Volume). Są to instalacje charakteryzujące się zmienną ilością czynnika chłodniczego, dostosowaną do aktualnego zapotrzebowania. W tego typu systemach możliwe jest precyzyjne sterowanie temperaturą osobno dla każdej strefy  – na przykład w serwerowni można ustawić niższą temperaturę niż w pomieszczeniach biurowych. Ponadto w systemach z odzyskiem ciepła możliwe jest wykorzystanie ciepła z chłodzonych pomieszczeń do ogrzania tych, które tego wymagają. Do jednej jednostki zewnętrznej można podłączyć kilkadziesiąt jednostek wewnętrznych, a rozpiętość instalacji może sięgać nawet kilkuset metrów, co umożliwia klimatyzowanie największych biurowców. 

Klimatyzacja wymaga regularnego serwisowania co najmniej dwa razy w roku, chyba że potrzebna jest częstsza kontrola wynikająca z przepisów (rozporządzenie UE) lub zaleceń producenta. 

Dlaczego regularny serwis urządzeń i instalacji HVAC w biurowcach jest ważny?

Serwis systemów HVAC w biurowcach jest konieczny ze względu na przepisy oraz gwarancję producenta, jednak należy mieć na uwadze, że dbałość o stan urządzeń i instalacji leży w interesie zarówno właścicieli i zarządców budynków, jak i pracodawców. Chodzi tutaj przede wszystkim o takie kwestie jak:

Zdrowie i komfort pracowników

Prewencyjny serwis HVAC jest niezbędny dla utrzymania odpowiedniej temperatury (20-24°C), optymalnej wilgotności (40-60%) i sprawnej wymiany powietrza. Wskutek zaniedbania kontroli urządzenia mogą pracować nieefektywnie i z większym hałasem, co może powodować skargi najemców biur. Ponadto niewydolny system może przyczynić się do objawów zespołu chorego budynku u pracowników, co może doprowadzić do spadku produktywności i częstszych absencji. 

Koszty zużycia energii

Budynek biurowy zużywa nawet 40-60% energii na działanie systemów HVAC. Tymczasem regularny serwis pozwala utrzymać sprawność energetyczną urządzeń i instalacji na oczekiwanym poziomie, między innymi poprzez poprawę sprawności wymienników, zoptymalizowanie nastaw automatyki oraz usunięcie usterek obniżających wydajność systemu. Z drugiej strony, brak okresowych przeglądów może przyczynić się do wyższego zużycia energii przez urządzenia, na przykład wskutek zanieczyszczeń w układzie lub źle dopasowane ustawienia. 

Ryzyko awarii

Regularny serwis HVAC umożliwia zidentyfikowanie usterek, które mogą doprowadzić do przyspieszonego zużycia sprzętu i kosztownych awarii. Ponadto problemy występują również wskutek zaniedbania konserwacji (np. brak czyszczenia i wymiany filtrów) oraz zużycia podzespołów, co można łatwo przeoczyć w codziennej eksploatacji. Tymczasem w ramach serwisu technik nie tylko dokładnie sprawdza stan techniczny urządzeń, ale przeprowadza również niezbędne czynności konserwacyjne. W rezultacie okresowy serwis HVAC stanowi najlepszy sposób zapobiegania kosztownym naprawom i unieruchomieniom instalacji.

Serwis instalacji i urządzeń HVAC w biurowcach z Ventix Serwis

Rzetelnie wykonany serwis HVAC w biurowcach jest ważny dla zachowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Ponadto regularne kontrole pozwalają zidentyfikować problemy, które powodują wzrost kosztów zużycia energii elektrycznej oraz przyczyniają się do poważnych awarii. W związku z tym firma Ventix Serwis zapewnia profesjonalną pomoc w utrzymaniu systemów HVAC w oczekiwanej sprawności.

Dzięki doświadczeniu zdobytemu przy obsłudze Klientów biznesowych oraz instalacji HVAC w dużych obiektach zapewniamy usługi zgodne z obowiązującymi przepisami i standardami branżowymi. Realizujemy kontrole okresowe oraz naprawy doraźne w razie usterki lub awarii. Zlecenia w zakresie serwisu HVAC w biurowcach realizujemy na terenie całego kraju.

Serdecznie zachęcamy do kontaktu:

• adres: ul. Wisławy Szymborskiej 14, 43-600 Jaworzno
• e-mail: kontakt@ventixserwis.pl
• telefon: +48 32 753 03 08